آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
مطالب پایگاه
پیام خود را بنویسید
یادداشت دکتر مقصود فراستخواه: نقش راهبردی نهادهای علمی در مواجهه با تجاوزات نظامی: از دفاع از تمامیت ارضی تا دیپلماسی علمی
| تاریخ ارسال: 1405/1/18 |
دکتر مقصود فراستخواه عضو هیئت علمی موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی: با گذشت نزدیک به چهل روز از وقوع تجاوزات نظامی رژیمهای آمریکا و صهیونیستی به خاک ایران، ضرورت بازنگری در نقش نهادهای علمی و جامعه دانشگاهی در مدیریت بحرانهای امنیتی و حاکمیتی بیش از پیش احساس میشود. به عنوان عضوی از جامعه پژوهشی، وظیفهای اخلاقی و علمی بر عهده داریم تا در چارچوب زیر، مسیر تعامل علمی و دفاع از منافع ملی را تبیین کنیم:
۱. وظیفه نهادهای علمی در تعامل با مجامع علمی بینالمللی
نهادهای علمی و اعضای جامعه علمی ایران موظفند در تعامل مستمر با مجامع علمی بینالمللی، آغازگر جنگ و تجاوز به حقوق حقه ملت ایران را محکوم نمایند. این محکومیتها نباید صرفاً بیانیهای تشریفاتی باشد، بلکه باید همراه با ارائه مستندات، تحلیلهای دقیق و استدلالهای علمی باشد تا در عرصه جهانی بهدرستی منعکس شود.
۲. حمایتهای علمی، گفتمانی و تخصصی دانشگاهها و دانشگاهیان در خصوص دفاع از تمامیت ارضی
دانشگاهها و دانشگاهیان میتوانند با بهرهگیری از ظرفیتهای تخصصی خود، در سه محور کلیدی از تمامیت ارضی کشور دفاع نمایند:
- حمایت علمی: ارائه تحلیلهای فنی و زیرساختی درباره اهمیت حفاظت از مراکز حساس
- حمایت گفتمانی: تبیین مبانی حقوقی و بینالمللی دفاع از تمامیت ارضی
- حمایت تخصصی: ارائه راهکارهای علمی برای کاهش خسارات و آسیبها
۳. تولید روایتهای موجه برای مواجهه با روایتهای مسلط جهانی و بازتابهای رسانهای علیه ایران عزیز
در برابر روایتهای مسلط رسانهای و سیاسی که علیه ایران ترویج میشود، جامعه علمی باید روایتهای موجه، مستند و مبتنی بر واقعیت تولید نماید. این کار از طریق انتشار مقالات، گزارشهای پژوهشی و مشارکت در مجامع علمی بینالمللی محقق میشود تا حقیقت از منظر علمی به جهان منتقل شود.
۴. روایتهای مستقل علمی در شرح تجاوزات به مراکز آموزشی و پژوهشی که منجر به از بین رفتن جان و مال مردم این کشور شده است
تجاوزات انجامشده به مراکز آموزشی و پژوهشی که پیامد آنها از بین رفتن جان و مال مردم این مرز و بوم شده است، نیازمند روایت مستقل علمی است. این روایت باید بدون تعصب، با مستندات دقیق و از منظر حقوق بشردوستانه تدوین و منتشر گردد.
۵. برای جلوگیری از بهانهسازی دولت متخاصم، حربه ناروای استفاده نظامی و امنیتی از دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی و مدارس باید از متجاوزان جنایتکار سلب شود
متأسفانه متجاوزان جنایتکار از دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی و مدارس بهعنوان اهداف نظامی یا امنیتی استفاده میکنند. برای جلوگیری از ایجاد بهانه توسط دولتمتخاصم، باید این حربه ناروا از سوی جامعه علمی بینالمللی محکوم و در چارچوب کنوانسیونهای بینالمللی سلب شود.
۶. استفاده از دیپلماسی علمی برای پیشبرد دیپلماسی خلاق جنگ در جهت صلح پایدار
دانشگاهها میتوانند با دیپلماسی علمی، پلی باشند میان ملتها حتی در شرایط جنگ. این دیپلماسی میتواند به پیشبرد «دیپلماسی خلاق» در شرایط بحران کمک کند و زمینهای برای دستیابی به صلح پایدار فراهم نماید.
۷. وظیفه دانشگاهها و دانشگاهیان برای ارتقای سطح تعامل ایران و آژانس انرژی اتمی
دانشگاهها و دانشگاهیان در ارتقای سطح تعامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی نقش کلیدی دارند. این تعامل باید از طریق پروژههای مشترک پژوهشی، تبادل دانشجو و استاد، و شفافسازی فعالیتهای صلحآمیز انجام شود.
۸. تلاش برای اینکه فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و فناوری کشور بر اثر این تجاوز لطمه زیادی نخورد و تا حد ممکن با تمهیداتی پیش برود، سطح آستانه کیفیت حفظ شود
تلاشها باید بهگونهای باشد که فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و فناوری کشور کمتر آسیب ببینند. این امر نیازمند تدوین تمهیدات ضروری برای تداوم این فعالیتها با حفظ سطح آستانه کیفیت است.
دکتر مقصود فراستخواه
عضو هیئت علمی
موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی